دوره 13 (1400)
دوره 12 (1399)
دوره 11 (1398)
دوره 10 (1397)
دوره 9 (1396)
دوره 8 (1395)
دوره 7 (1394)
دوره 6 (1393)
دوره 5 (1392)
دوره 4 (1392)
دوره 3 (1391)
دوره 2 (1389)
دوره 1 (1388)

 

تعداد دوره‌ها 14
تعداد شماره‌ها 28
تعداد مقالات 338
تعداد نویسندگان 575
تعداد مشاهده مقاله 353,584
تعداد مقالات ارسال شده 3,494
درصد پذیرش 12
زمان پذیرش (روز) 155
تعداد داوران 87

 

 

دوره انتشار: فصلنامه

شماره بین المللی نشریه: 7012-2008

 این نشریه با احترام به قوانین اخلاق در نشریات تابع قوانین کمیتۀ اخلاق در انتشار((COPE) می باشد و از آیین نامه اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی پیروی می نماید.

 استفاده از نرم افزار مشابهت یاب سمیم نور

تکمیل و ارسال فرم تعهدنامه و تعارض منافع موجود در (راهنمای نویسندگان) در هنگام ارسال مقاله الزامی است .

به هم زدن عقد فضولی توسط اصیل؛ مطالعه تحلیلی و انتقادی ماده 252 قانون مدنی

محمد ابوعطا؛ مسعود فرزاد

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 7-20

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.24088.2968

چکیده
   در فقه، در خصوص التزام یا عدم التزام اصیل به عقد فضولی همچنین در مورد جواز انحلال عقد فضولی توسط اصیل و مبنا و ماهیّت آن، اتفاق نظر وجود ندارد. با وجود این، ماده 252 قانون مدنی، با تأثّر از نظر پاره ای از فقهای امامیه در این مورد، اشعار می دارد: «لازم نیست اجازه یا ردّ فوری باشد. اگر تأخیر موجب تضرّر طرف اصیل باشد، مشارٌالیه می تواند ...  بیشتر

گونه شناسی پاسخ دهی واکنشی به بزه در فضای مجازی

ندا بیگدلی آذری؛ حمید مسجدسرایی؛ بتول پاکزاد

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 21-54

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.28467.3383

چکیده
  یکی از چالش هایی که جامعه بشری به طور جدّی با پیامدهای آن دست و پنجه نرم می کند و روز به روز بر مشکلات ناشی از آن افزوده می شود، نوآوری های مجازی  از سوی بزهکاران سایبری است. از آنجا که بسیاری از قوانین در جهان مادی، از همان کارآیی و اثربخشی در فضای مجازی برخوردار نیستند، امکان نقض آسان و عاری از دغدغه ناشی از مواجهه با پاسخ های کیفری ...  بیشتر

تأملّی در باب ادلة اثبات جرم در قانون مجازات اسلامی

مجتبی جعفری

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 55-74

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.22036.2681

چکیده
  قانون جدید مجازات اسلامی پس از کش و قوس­های فراوان سرانجام با تصویب نهایی مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای نگهبان از ادیبهشت سال 1392 لازم­الاجرا گردید. این قانون در مقایسه با قانون سابق که از سال 1370 به اجرا گذاشته شده بود دارای ابداعاتی است که باعث حجیم­تر شدن آن گشته است. یکی از این ابداعات به پیش­بینی ادلّه اثبات جرم در قانون ...  بیشتر

واکاوی مفهوم مصلحت و کاربرد آن در مجازات های شرعی با نگاهی به قانون مجازات اسلامی

حامد رستمی نجف آبادی

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 75-102

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.27240.3265

چکیده
     «مصلحت»، عنصر اساسی فلسفه­ قوانین و احکام و مورد اتّفاق مذاهب اسلامی است که در دو عرصه­ کلّی فقه و حقوق از یک سو، و تک­تک گزاره­های فقهی و مواد قانون وضعی از سوی دیگر، به صورت جدّی مطرح است و نقش­آفرینی عنصر مصلحت در تصمیم­گیری­های نهایی فقه ­پژوهان و مجریان آن، امری ناگزیر به شمار می­رود. هرچند که نقش استقلالی ...  بیشتر

واکاوی ابعاد جرم شناختی جرم سبز از منظر فقه امامیّه و اسناد بین الملل

علی رشیدی؛ مریم آقائی بجستانی؛ محمد روحانی مقدم

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 103-130

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.24873.3064

چکیده
  جرم سبز به عمل دائمی یا موقّتی یا روندی گفته می شود که تأثیر منفی بر محیط زیست، سلامتی افراد یا منابع طبیعی دارد و هرگونه فعل زیان آور به محیط زیست اعمّ از طبیعی و انسانی محسوب می گردد. در دین اسلام در کنار فرامین عبادی، در زمینه بهداشت و لزوم محافظت از محیط زیست نیز تعلیمات فراوانی به چشم می خورد. گذشته از این که برخی نهادهای فقهی نظیر ...  بیشتر

بررسی حکم حبس موقت مدیون مدعی اعسار از منظر فقه و حقوق ایران

محمدرضا رضوان طلب؛ داود دره شیری؛ سید معین جوادی

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 131-256

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.22941.2813

چکیده
        امکان استفاده از ابزارهای کیفری در امور حقوقی محلّ اختلاف فقها می باشد. چنان چه شخصی متّهم به ارتکاب جرم باشد، در بعضی موارد امکان بازداشت وی مورد قبول قرار گرفته است اما استفاده از این اقدامات تأمینی کیفرگونه در امور حقوقی نیاز به بررسی جواز یا عدم جواز آن از منظر فقهی و حقوقی دارد. تزاحم حقوق دائن و مدیون منجر به اختلاف ...  بیشتر

نگرشی نوین به تحلیل اقتصادی حقوق در پرتوی قاعده فقهی نفی اختلال نظام

سیده فاطمه زبرجد؛ محمدعلی خورسندیان

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 157-194

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.24196.2986

چکیده
  تحلیل اقتصادی حقوق، عنوان نظریه­ای است که با استفاده از روش­های تحلیلیِ علم اقتصاد به ارزیابی مقرّرات حقوقی پرداخته و عنداللزوم آنان را اصلاح می­نماید. این دیدگاه با تلقّی معیار کارآیی به عنوان مهم­ ترین هدف حقوق، خواستار آن است که تصمیمات حقوقی به نحوی اتّخاذ شوند که بالاترین حدّ مطلوبیّت اقتصادی ایجاد گردد. علیرغم پیشرفت ...  بیشتر

تاثیر احتیاط گرائی بر فقه

سعید ضیایی فر

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 195-218

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.23725.2913

چکیده
   احتیاط گرائی یکی از امور تأثیر گذار بر فقه است و دو قسم موجّه و غیر موجّه دارد. لازم است تأثیرات این دو بر فقه شناخته شده و از یکدیگر تفکیک شوند. پرسش این است که احتیاط گرائی غیر موجّه چه تأثیراتی بر استنباط داشته است؟ با بررسی مشخص می شود که احتیاط گرائی غیر موجّه، تأثیراتی در کاهش استفاده از قرآن، عقل، و ملاکات احکام داشته است در ...  بیشتر

مبانی مسئولیّت مدنی دولت در برابر زیان های ناشی از پدیده گرد و خاک از منظر فقه و حقوق

طاهر علی محمدی؛ حمزه نظرپور؛ فریده محمودی برام

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 219-251

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.21692.2629

چکیده
  بدون تردید، گردوخاک، آثار و نتایجی منفی برای انسان­ داشته و برای سلامتی انسان مخاطره انگیز است. با توجه به مسئولیّت کلّی دولت در مقابل شهروندان، مسئولیّت مقابله با این پدیده بر عهده دولت و توسط سازمان حفاظت محیط­ زیست می­ باشد. با توجه به اهمیّت مقابله با این پدیده، بررسی مسئولیّت مدنی دولت در برابر زیان­ های ناشی از گردوخاک ...  بیشتر

واکاوی تزاحم و کاربرد آن در اصول و فقه با رویکردی بر دیدگاه شهید صدر

کریم کوخایی زاده؛ عبدالجبار زرگوش نسب

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 251-274

https://doi.org/10.22075/feqh.2020.20264.2411

چکیده
  مسأله تزاحم یکی از مسائل مهم علم اصول و از مباحث عقلی است که اصولیان با استفاده از آن می ‌توانند مشکلات تنافی بین احکام در مقام امتثال را حل ّوفصل نمایند. شهید صدر تزاحم را از باب تعارض حقیقی خارج کرده و در باب ورود داخل می‌ داند. از حیث متعلَّق با وجود اختلاف در تقسیم‌ بندی می‌ توان آن را در سه جمله: تزاحم ناشی از عدم قدرت مکلّف، تزاحم ...  بیشتر

تحلیل انتقادی نظریّه انحصار الفاظ ایجاب در عقد نکاح

زینب محمدزاده

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 275-302

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.23185.2842

چکیده
  مشهور فقهای امامیه بر این باورند که در عقد نکاح، معاطات جایز نیست و انعقاد این عقد، علاوه بر قصد و رضای طرفین، نیازمند صیغه ایجاب و قبول است. ایشان در صیغه قبول، بر عدم انحصار آن به الفاظ خاص اتفاق دارند و قبول را با هر لفظی که دلالت بر رضایت زوج دارد صحیح می دانند، اما صیغه ایجاب را تنها منحصر در برخی الفاظ خاص دانسته اند. در مقابل این ...  بیشتر

بررسی تزاحم و موجودیّت آن در تعدّد جرائم

زهرا سادات مناقب؛ جلال الدین قیاسی

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 303-324

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.21112.2547

چکیده
       یکی­ از موارد ضرورت تفسیر قوانین، تزاحمات موجود در میان مواد قانونی است که موجب ابهام در نحوه­ اجرای قانون می­گردد. تزاحم در مرحله­ اجرای قانون رخ داده و موجب می­شود که دو متزاحم، قابلیّت جمع با یکدیگر نداشته باشند؛ به همین دلیل، نمی­توان همزمان به هر دو عمل کرد. در پژوهش حاضر، انواع تزاحم و راهکارهای حلّ آن ...  بیشتر

پژوهشی در حیل تخلّص از ربا با تأکید بر بیع عینه

جواد نفری؛ علی عندلیبی

دوره 14، شماره 28 ، مهر 1401، صفحه 325-348

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.24383.3006

چکیده
  ربا از مسائل بسیار مهمّی است که از گذشته های دور مورد ابتلای جوامع مختلف بشری بوده و همواره آسیب های اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی را به اعضای جامعه وارد ساخته است. بر همین اساس، در دین مبین اسلام، در خلال نصوص بسیاری حکم به حرمت معاملات ربوی شده است. با این حال، برخی از فقها و اندیشمندان مسلمان در آثار خود فصلی را تحت عنوان «حیل تخلّص ...  بیشتر

تخصصی
جرم انگاری همجنس‌گرایی با رویکرد انتقادی به‌ ماده 237 ق.م.ا.

مریم عزیزیان فارسانی؛ سعید مولوی وردنجانی

دوره 9، شماره 17 ، دی 1396، ، صفحه 157-180

https://doi.org/10.22075/feqh.2017.7410.

چکیده
  همجنس­گرایی یا گرایش عاطفی یا جنسی دو فرد مذکر یا مؤنث، در مادّه­ی 237 ق.م.ا. 92 به معنای همجنس­بازی یا رفتار جنسی دو مرد یا زن، در قالب لواط، تفخیذ، مساحقه، تقبیل، ملامسه و دیگر استمتاعات جنسی جرم­انگاری شده، ولی در فقه جزائی اسلام آشکارا به کار نرفته ­است، هر چند در کتاب «مکاسب محرّمه» با واژگان «تأنّث» و «تذکّر»، ...  بیشتر

ماهیّت و آثار حقّ دستدارمی

سام محمدی؛ سودابه اسدیان

دوره 8، شماره 14 ، خرداد 1395، ، صفحه 215-246

https://doi.org/10.22075/feqh.2017.1954

چکیده
  حق دستدارمی یا دستارمی، تأسیسی عرفی است که اختصاص به مناطق شمال کشور داشته و خصوصاً در مازندران معمول و متداول است و با نام­های «کارافه» و «تبرتراشی» نیز خوانده می­شود. حق دستدارمی در این مناطق به عنوان یک عرف مسلّم، پذیرفته شده و معاملات راجع به آن بین مردم رایج است. دستدارمی از حقوق وابسته به اراضی و از تأسیساتی است ...  بیشتر

شرایط اعمال قاعده درأ در فقه امامیه و قانون مجازات اسلامی

سید محمد مهدی ساداتی

دوره 8، شماره 14 ، خرداد 1395، ، صفحه 113-146

https://doi.org/10.22075/feqh.2017.1950

چکیده
  حکومت اسلامی در عصر غیبت داعیه­دار اجرای حدود الهی است. در عین حال، مسامحه و تخفیف در اجرای حدود الهی نیز بدون آن­که به تعطیلی آنها بینجامد، در پاره­ای موارد مورد تصریح شارع مقدس قرار گرفته است. قاعده درأ نیز از جمله قواعد اصطیادی است که برگرفته از رویه امتنانی شارع در اجرای حدود می باشد. در قانون مجازات اسلامی، قاعده درأ در قالب ...  بیشتر

نگاهی نو به ماهیّت قتل در فراش در فقه و حقوق کیفری

حامد رستمی نجف آبادی؛ محمدرضا حقّ شناس

دوره 8، شماره 15 ، آذر 1395، ، صفحه 175-200

https://doi.org/10.22075/feqh.2017.1963

چکیده
  قتل در فراش، جایی است که شوهری، همسر خود و مردی اجنبی را در حال ارتکاب زنا با یکدیگر مشاهده نموده و سپس مرتکب قتل ایشان گردد. برای این موضوع دو اثر ذکر نموده‌اند: اولاً- شوهر در چنین صورتی بین خود و خدایش، به خاطر قتل، مرتکب گناهی نشده و در آخرت عذاب نمی‌شود، ثانیاً- اگر این امر را به ­نحو صحیح اثبات کند، از قصاص و دیه معاف می‌شود. در ...  بیشتر

تخصصی
حدود اعتبار شرط وجه التزام از حیث «میزان» در تعهّدات پولی

سیدحسین سادات حسینی

دوره 9، شماره 17 ، دی 1396، ، صفحه 131-156

https://doi.org/10.22075/feqh.2017.12698.1294

چکیده
  درج وجه التزام (خسارت از پیش تعیین شده) در قرارداد ها موجب می گردد که متعهدٌ له در راستای مطالبه آن متحمّل بار اثباتی کمتری شود، بالاخصّ این که متحمّل اثبات ورود ضرر نگردد. در تعهّدات پولی برخلاف تعهّدات غیر پولی، از این منظر که وجه التزام به عنوان ضمانت اجرای این تعهّدات، به چه «میزانی» باشد از مباحث مهمّ و چالشی محسوب می شود. ...  بیشتر

کنکاشی فقهی حقوقی در لزوم مراجعه به حاکم درموضوع ماده 630 قانون تعزیرات اسلامی «بازخوانی ادله روایی حکم قتل در فراش»

مجید قورچی بیگی؛ اعظم مهدوی پور؛ حسین حاجی حسینی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 25 خرداد 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.23451.2872

چکیده
  ماده 12 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم به مجازات را تنها از طریق دادگاه صالح جایز دانسته است. قانونگذار در موضوع قتل در فراش این اختیار را به زوج داده تا در صورت مشاهده زوجه خود با اجنبی که در حال زنا باشند بدون تحقیق از جوانب موضوع و بدون مراجعه به حاکم آنها را به قتل برساند. دلیل اصلی این مقرره روایات است . به نظر می رسد با بازخوانی این ...  بیشتر

بررسی فقهی حقوقی پیشگیری رشد مدار از جرائم مرتبط با شبکه های اجتماعی

روح اله دهقانی؛ مهدی شیدائیان آرانی؛ سیدمحمود میرخلیلی؛ شهرداد دارابی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 08 بهمن 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.24766.3051

چکیده
  گمنامی کاربران ، صعوبت دسترسی به مجرمین حرفه ای فضای مجازی به دلیل نظارت ناپذیری شبکه های اجتماعی غیر بومی و آسیب پذیری شدید آماج به ویژه کودکان، ضرورت پیشگیری رشدمدار از جرائم ارتکابی در این فضا را دو چندان ساخته است.. منابع جمع آوری شده در این پژوهش به روش کتابخانه ای است که با استفاده ازکتب و مقالات علمی داخلی و خارجی مرتبط ، جمع ...  بیشتر

بررسی تطبیقی ماهیت و حکم سرقفلی در قانون مدنی ایران و فقه اهل سنت

سالم افسری؛ سهیلا رستمی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 13 بهمن 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.24532.3024

چکیده
  فقهای اهل سنت درباه سرقفلی دو دیدگاه متفاوت دارند؛ گروهی با استناد به عرف و مصلحت شرعی قائل به جواز آن شده‌اند. گروهی دیگر، سرقفلی را به‌دلیل عدم مستند شرعی و پیامدهای منفی نامشروع دانسته‌اند. در این نوشتار دیدگاه قائلان به جواز مورد تأیید قرار گرفته که دریافت مبلغ سرقفلی به ازای هر یک از انواع سرقفلی خالی از اشکال و ایراد شرعی است ...  بیشتر

جایگزین‌های تعقیب کیفری( مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و انگلستان)

مهدی طویلی؛ مهدی شیداییان؛ سید محمود میرخلیلی؛ شهرداد دارابی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 18 بهمن 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.25963.3158

چکیده
  براساس اصل اقتضاء تعقیب کیفری، دادستان می ‌تواند به سنجش امر تعقیب پرداخته از تعقیب متهم، خودداری کند؛ در این صورت جایگزین‌ های تعقیب کیفری را به کار خواهد گرفت. جایگزین ‌های تعقیب کیفری تدابیری هستند که دادستان ضمن انصراف از تعقیب کیفری، از آنها جهت اصلاح متهم و رعایت حقوق بزه‌ دیده کمک خواهدگرفت. در سال 1392 در قانون آیین دادرسی ...  بیشتر

بـزه دیـدگان قـاچاق دارو

نعمت اله بیرانوندی؛ قباد کاظمی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 04 بهمن 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.25430.3114

چکیده
  عموم مردم و بخصوص بیماران از مشتریان همیشگی حوزه‌ی دارو و درمان هستند؛ متصدیان و دست‌اندرکاران این حوزه‌ اعم از جامعه پزشکی و تاجران اقلام مختلف دارویی و وسایل پزشکی، مانند دیگر افراد ممکن است با انجام رفتارهای پرخطر موجب بزه دیدگی اشخاص حقیقی و حقوقی متعددی شوند. بزه دیده شناسی اولیه و ثانویه نیز بر آن است ضمن شناسایی بزه دیدگان ...  بیشتر

بازگشت منافع زائل شده؛ استقرار و استرداد دیات (خلاءزدایی قانونی از جنایت بر منافع)

طه زرگریان

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 01 اسفند 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.24012.2950

چکیده
  جنایت بر منفعت با صورت‌های متفاوتی مواجه است؛ گاهی منفعت عضو برای همیشه زائل شده و گاهی بعد از مدتی بازمی‌گردد. اگر منفعت برای همیشه زائل بماند، حکم دیه آن با پیچیدگی خاصی مواجه نیست. اما تصمیم درباره حکم دیه در ابتدای جنایت باتوجه به عدم گذشت زمان، محل مناقشه با عنوان «استقرار دیه» است. همچنین تصمیم درباره حکم دیه در فرضی که ...  بیشتر

بازنگاهی انتقادی به شرط ابدی بودن در وقف

رحمت الله کریم زاده

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 31 شهریور 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.26269.3173

چکیده
  چکیدهنقش فراوان وقف در مسائل دینی، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی باعث شده است که وقف در زمره مباحث مهم فقهی قرار بگیرد. وقف به جهات محتلفی قابل تقسیم است. یکی از تقسیمات وقف به اعتبار زمان است. وقف به لحاظ زمان، یا مطلق است و یا مقید. صحت وقف مطلق مورد اتفاق همه فقهاست، اما وقف مقید به زمان مورد قبول مشهور فقها قرار نگرفته است، هر ...  بیشتر

آثار مسئولیت مدنی سوئ استفاده از اضطرار در حقوق ایران و فرانسه

مجید بهاری غازانی؛ اکبر زارع

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 بهمن 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.26503.3199

چکیده
  سوء استفاده از اضطرار وضعیتی است که در آن قراردادی غیرعادلانه به فردی که در شرایط اضطراری قرار دارد تحمیل می شود و مضطر به واسطه همین شرایط اضطراری، برخلاف میل و رضای خود تعهد گزافی را قبول می کند یا از حق خود نسبت به طرف مقابل می گذرد. در حقوق اکثر کشورهای متمدن، عقود مبتنی بر سوء استفاده از اضطرار را متمایز از معاملات اضطراری می دانند ...  بیشتر

بررسی فقهی و حقوقی نظارت شرعی و راه کارهای اجرایی شدن آن در نظام بانکداری اسلامی

زینب نوابی مقدم؛ علی زارع؛ احمد یوسفی صادقلو؛ جعفر جمالی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 30 آذر 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.27537.3293

چکیده
  نظارت شرعی در بانکداری اسلامی به مجموعه اقدامات احتیاطی و نظارتی به منظور انطباق فعالیت های نظام بانکی با اصول و قوانین شریعت اطلاق میگردد.ضرورت وجود نظارت شرعی در نظام بانکی با مبانی فقهی چون قاعده ی نفی غرر ،ممنوعیت ربا، لاضرر، حفظ مصالح عموم، و عدم معصومیت حاکمان توجیه گردیده و مستندات قانونی متعددی نظیر اصل دو، چهار و هفتاد و ...  بیشتر

حمایت از شخص ثالث از طریق نهاد بطلان نسبی در قراردادهای تاجر ورشکسته

مصطفی السان؛ عبدالرحیم مرادی؛ مهدی ایثاری

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 04 اسفند 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.25483.3119

چکیده
  از مهمترین آثار حکم ورشکستگی تاثیری است که این حکم بر معاملات تاجر قبل و بعد از تاریخ توقف می گذارد، ماده 423 ق.ت اعمال حقوقی تاجر را در صورت کاهش یافتن یا مقید شدن دارایی وی، باطل اعلام کرده است، مبنای بطلان این اعمال حقوقی بعد از تاریخ توقف، منع تاجر از انجام معامله به قصد فرار از پرداخت دیونِ طلبکاران است که ریشه در نظم عمومی دارد. با ...  بیشتر

نقش عرف در جاودانگی آیین اسلام

محمدحسین روحی یزدی؛ محمدرضا آیتی؛ اصغر عربیان

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 30 آذر 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.26851.3225

چکیده
  عرف صحیح و مورد تأیید شارع یکى از ادله و ابزارهاى استنباط حکم شرعى و در مواردى مهمترین و بعضا تنها سند براى پاسخ به نیازهای روز جامعه، در عرصه اجتهاد می باشد.شارع در امور غیر عبادی مسلک عرف را تأیید کرده، و چون أمارات عقلایى نیاز به جعل حجیت از سوى شارع ندارند، همین که عقلانى باشند براى حجیت کافیست. زیرا مخاطب احکام شرع، مردم کوچه و بازار ...  بیشتر

مسئولیت مدنی ناشی از تحقیقات ژنتیک

محمد نوروزیان؛ سلمان ولیزاده؛ فرهاد ادریسی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 25 اسفند 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.26997.3245

چکیده
  علوم مختلف با توجه به پیشرفت های بشری درحال تکامل می باشند و این پیشرفت ها منجربه افزایش ارتباط بین علوم بایکدیگرو می باشد دراین میان رشته های پزشکی به خصوص علم ژنتیک ازاین موضوع مستثنی نبوده و حتی دردهه های اخیر با پیشرفت های قابل توجهی همراه بوده است که تاثیر این امردرمسائل انسانی دیده میشود که خود نقش مباحث حقوقی جهت قانونمندسازی ...  بیشتر

دیه شکافتن پلک در فقه و قانون مجازات اسلامی: جستاری در کژتابی بنایی و مبنایی ماده (591) ق.م.ا

محمد جعفر صادق پور

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.23286.2851

چکیده
  در قانون مجازات اسلامی جنایت بر پلک در دو قالب کلی «ازاله» و «شکافتن» تصویر شده است. علیرغم تفاوت فاحش میان این دو قالب، قانونگذار در ماده 590 و 591، برای هر دو، دیه برابر مقرر کرده است. با وجود اینکه پژوهش‌هایی در زمینه نقد و بررسی مفاد ماده 590 نگاشته شده و پژوهشگران همت خود را صرف مسأله ازاله پلک کرده‌اند، لکن به نظر می‌رسد ...  بیشتر

بررسی مبانی فقهی تشکیل حکومت در مذاهب اسلامی با تأکید بر نقش عقل

محمد بیروتی؛ محمد رسول آهنگران؛ سید احمد حبیب زاده

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 01 اسفند 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.18164.2103

چکیده
  با توجه به ورود دین در ابعاد مختلف زندگی انسان ، اجرای کامل احکام و مقررات دین و در نتیجه وصول به اهداف آن جز با برقراری حکومت مبتنی بر دین امکان پذیر نیست.در این مقاله مبانی فقهی تشکیل حکومت در مذاهب مختلف اسلامی را از دریچه عقل مورد واکاوی قرار می دهیم. آنچه به عنوان عقل مورد توجه قرار گرفته است ، مبانی فقهی مورد تقریب مذاهب اسلامی ...  بیشتر

واکاوی ماهیّت شرکت های سهامی و تطبیق آن با موازین فقهی

سید عباس احمدیان؛ کریم کوخایی زاده؛ عبدالجبار زرگوش نسب

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 25 اسفند 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.25266.3097

چکیده
  مهمترین چالش فقهی در ارتباط با شرکت سهامی، تشخیص ماهیّت و جایگاه این شرکت در میان شرکت های فقهی است و اینکه شرکت سهامی عقد است یا صرفاً سازمانی که برای تجارت با اموال گروهی سهامدار، تشکیل شده است، میان فقهاء و حقوقدانان اختلاف نظر است که حتی در صورت ارجحیّت نظریه عقد بودن شرکت سهامی، مشکل تطبیق این شرکت با شرکت های فقهی، بوجود می آید. ...  بیشتر

سیاست جنایی ایران در قبال بزهکاری اطفال و نوجوانان با نگاهی تطبیقی به حقوق انگلیس

فرزانه رادمهر؛ علی رضوانی؛ حمید مسجدسرایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 اسفند 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.28511.3386

چکیده
  رسیدگی به جرائم اطفال و نوجوانان موجب می شود قانونگذار از آنان حمایت های ویژه ای نماید، لذا رسیدگی به بزهکاری این افراد مستلزم وجود نظام دادرسی ویژه ای است. به بیانی دیگر براساس اصول و قواعد حاکم بر حقوق کیفری اطفال و نوجوانان، سیستم دادرسی این افراد باید از سیستم های دیگر متمایز باشد. مطالعه تطبیقی دو کشور ایران و انگلیس نشان می دهد ...  بیشتر

منع استمتاع از زوجه صغیره، به استناد مخصص لبّی

فاطمه منظمی؛ مهدی موحدی محب

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 28 اسفند 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.27714.3313

چکیده
  نکاح صغیره، از یکسو با مقوله نکاح و از دیگرسو با حوزه حقوق اطفال، مرتبط و از این‌رو، مقتضی دقت مضاعف است. درنکاح صغیره، درعین اجماع بر حرمت آمیزش، استمتاعات غیر وطی ازقبیل تفخیذ، تقبیل و... حتی درشیرخوار جایز شمرده‌ شده است؛ که چه‌بسا مصداق کودک‌آزاری هم دانسته‌شود. نوشتار حاضر، به روش توصیفی‌تحلیلی، ضمن بررسی اقوال و ادله آن‌ها ...  بیشتر

واکاوی تعهد به درستکاری در حقوق قراردادهای نوردیک و نظام حقوق اسلامی و تمهید طرح آن در حقوق ایران

هدیه حبیبیان؛ علیرضا یزدانیان؛ مهراب داراب پور؛ سید محمدرضا آیتی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 13 اسفند 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.28305.3370

چکیده
  بطور متعارف طرفین یک قرارداد صرفاً متعهد به رعایت اصولی هستند که به صراحت در قرارداد درج گردیده است. به موازات نصوص قانونی، شروط قراردادی نیز عامل تعیین کننده نحوه رفتار متعاقدین هستند. با این حال، در دهه های اخیر، علمای حقوق در خصوص امکان به کارگیری اصول و هنجارهای نانوشته به منظور تغییر روابط قراردادی، بحث کرده اند. یکی ازمصادیق ...  بیشتر

معرفت‌شناسی نظریه توالد ذاتی شهید صدر

محمد حسین صفائی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 31 شهریور 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.23519.2883

چکیده
       در سال‌های اخیر و با ورود برخی از شاخه‌های فلسفه معاصر (مثل معرفت‌شناسی) به علوم دینی، لزوم به کارگیری این مبانی جدید در علم و معرفت دینی بیش‌ازپیش موردتوجه قرارگرفته است؛ اگرچه در اصول فقه نیز به‌عنوان یکی از علوم دینی تا حدودی به توجیه معرفتی پرداخته‌شده اما این موارد به‌صورت تفصیلی مورد ارزیابی قرار نگرفته و یا ...  بیشتر

ابر واژگان