جرم انگاری همجنس‌گرایی با رویکرد انتقادی به‌ ماده 237 ق.م.ا.

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شهرکرد

چکیده

همجنس­گرایی یا گرایش عاطفی یا جنسی دو فرد مذکر یا مؤنث، در مادّه­ی 237 ق.م.ا. 92 به معنای همجنس­بازی یا رفتار جنسی دو مرد یا زن، در قالب لواط، تفخیذ، مساحقه، تقبیل، ملامسه و دیگر استمتاعات جنسی جرم­انگاری شده، ولی در فقه جزائی اسلام آشکارا به کار نرفته ­است، هر چند در کتاب «مکاسب محرّمه» با واژگان «تأنّث» و «تذکّر»، یعنی لواط و مساحقه یا علاقه­ به این دو نوع رابطه، همسان ­انگاری شده اند. البته عدم تصریح موضوع در فقه حدود  و تعزیرات، در کنار مستندات تحریمی محکّم موجود در منابع معتبر فقهی، به معنای نفی مجرمانه بودن رفتار ارتکابی محلّ بحث نیست، بلکه به نظر می­رسد پیرو اعتماد به نظریه­ اتحاد حکمی و موضوعی کلیّ طبیعی و افرادش و نیز جریان قاعده­ «التعزیر لکلّ عمل محرّم» بر حرمت تأنّث و تذکّر در فقه مدنی صورت گرفته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Criminalization of Homosexuality in Islamic Criminal Jurisprudence with a Critical Approach to Article 237 of the Islamic Penal

نویسندگان [English]

  • MARYAM AZIZIYAN FARSANI
  • SAIED MOLAVI VARDANJANI
چکیده [English]

In Article 237 of the Islamic Penal Code 2013, homosexuality or emotional and sexual trend between two males or two females means same-sex sexual or sexual behavior of two males or two females which is criminalized in the form of Sodomy, Tafkhiz, Lesbianism, Taghbil, Molameseh and other sexual pleasures. But it is not obviously used in the Islamic Criminal Law, though in the "Makasib Moharamah" it is matched with the words "Ta'anos"(femininity) and "Tazakor" (masculinity) that mean sodomy and lesbianism or interest in these two relationships. Of course lack of clarification of issue in jurisprudence of discretionary punishment (Taazir) and prescribed punishment (Had), along with strong prohibition documentation available in the sources of Islamic law (i.e. book, tradition, reason and consensus) does not mean denying being criminal of committed conduct of issue But also it seems as sequence of relying to the ruling and thematic alliance theory of natural general and its subjects, as well as the current principle of "discretionary punishment for all illegal actions" , the prohibition of femininity and masculinity has been mentioned in civil jurisprudence

کلیدواژه‌ها [English]

  • homosexuality
  • criminalization
  • Islamic jurisprudence
  • Islamic Penal Code 92
  • femininity and masculinity

-  قرآن کریم

- نهج البلاغه

صحیفه­ سجادیّه

- آلوسی، سیّد محمود، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، ج10،  بیروت، دار الکتب العلمیه، 1415ق.

- اردبیلی، احمد بن محمد، مجمع الفائده و البرهان فی شرح إرشاد الاذهان، ج2و13، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1413ق.

- حلّی، حسن بن یوسف (علامه)، تذکره الفقهاء، قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، 1388.

- حلّی، حسن بن یوسف (علامه)، قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام، ج3، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1413ق.

- حلّی، حسن بن یوسف (علامه)، إرشاد الأذهان الی أحکام الایمان، ج2، چ3، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1413ق.

- الفقعانی، زین الدین علی بن علی، الدّر المنضود فی معرفه صیغ النیّات و الایقاعات و العقود، شیراز، مکتبه مدرسه امام العصر (عجّ) العلمیه، 1418ق.

- انصاری، مرتضی بن امین (شیخ)، المکاسب، ج2و3، چ7، قم، دار الکتاب، 1410ق.

- انصاری، مرتضی بن امین (شیخ)، مکاسب محرمه و بیع و خیارات، ج1، قم، منشورات دار الذخائر، 1411ق.

- اشتهاردی، علی پناه، مدارک العروه، ج13، قم، دار اسوه، 1417ق.

- فاضل هندی، محمد بن حسن، کشف اللّثام و الابهام عن قواعد الاحکام، ج7، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1416ق.

- بیضاوی، عبدالله بن عمر، أنوار التنزیل و أسرار التأویل (تفسیر بیضاوی)، ج4، بیروت، دار التراث العربی، 1418ق.

- جمعی از پژوهشگران زیر نظر سیّد محمود هاشمی، فرهنگ فقه مطابق مذهب أهل بیت علیه السلام، ج2، قم، مؤسسه دایره المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت علیهم السلام، 1426ق.

- حرّ عاملی، محمد بن حسن، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ج28، قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، 1409ق.

- حسینی روحانی، سیّد محمد صادق، فقه الصّادق علیه السلام، ج14، قم، مدرسه الامام الصّادق علیه السلام، 1412ق.

- حسینی واسطی زبیدی، سیّد محمد مرتضی، جواهر العروس من جواهر القاموس، ج13،  بیروت، دار الفکر للطباعه، 1414ق.

- حلّی، احمد بن محمد بن فهد، المهذّب البارع فی شرح المختصر النافع، ج5، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1417ق.

- حلّی، جعفر بن حسن(محقّق)، المختصر النافع، قم، الدراسات الاسلامیه فی مؤسسه البعثه، 1402ق.

- حلّی، محمد بن منصور بن أحمد، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوى، ج3، ‌چ2، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1410ق.

- سیوطی، جلال الدین، محلی، جلال الدین، تفسیر جلالین، ج1،بیروت، 1416ق.

- شیرازی، میرزا محمدتقی، حاشیه المکاسب، ج1، قم، منشورات الشریف الرضی، 1412ق. 

- صدر، سیّد محمدباقر، دروس فی علم الاصول، ج3، چ2، بیروت، دار الکتب اللبنانی، 1406ق.                                     

- طباطبایی، سیّد محمدحسین(علّامه)، المیزان فی تفسیر القرآن، ج8و10و16، چ5، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1417ق.

- طباطبایی یزدی، سیّد محمدکاظم، حاشیه المکاسب، ج1، چ2، قم، مؤسسه اسماعیلیان، 1421ق.

- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج 4و5و7و8، چ3، تهران، انتشارات ناصر خسرو، 1372.

- طبری، ابوجعفر محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج19و 20، بیروت، دار المعروفه، 1412.

- طوسی، محمد بن حسن (شیخ الطائفه)، التبیان فی تفسیر القرآن، ج8، بیروت، دار التراث العربی، بی تا.

- طوسی، محمد بن حسن (شیخ الطائفه)، النهایه فی مجرّد الفقه و الفتاوی، قم، نشر قدس محمدی، بی تا.

- عاملی، زین الدین بن علی (شهید ثانی)، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، ج9، قم، کتابفروشی داوودی، 1410ق.

- عاملی، زین الدین بن علی (شهید ثانی)، مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، ج14، قم، مؤسسه المعارف الاسلامیه، 1413ق.

- عاملی کرکی، علی بن حسین (محقق ثانی)، جامع المقاصد فی شرح القواعد، ج12، قم، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، 1414ق.

- فاضل آبی، زین الدین ابی علی الحسن بن ابی طالب، کشف الرّموز فی شرح المختصر النافع، ج2، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1410ق.

- فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر( مفاتیح الغیب)، ج14، چ3، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1420ق.

- قمی، عباس (شیخ)، سفینه البحار و مدینه الحکم و الآثار مع تطبیق النصوص الوارده فیها علی بحار الانوار، ج7، قم، نشر اسوه، بی تا.

- قمی مشهدی، محمد بن محمدرضا، تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، ج9، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1368.

- گلدوزیان، ایرج، محشّای قانون مجازات اسلامی، تهران، انتشارات مجد، 1392.

- موحدی لنکرانی، محمد فاضل، تفصیل الشّریعه فی شرح تحریر الوسیله، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام، 1422ق.

- مجلسی، محمد باقر(علّامه)، بحار الأنوار، بیروت، مؤسسه الطبع و النشر، 1410ق.

- محقق داماد، سیّد مصطفی، قواعد فقه(بخش جزایی)، چ12، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، 1406ق.

- مطهری، مرتضی، فقه و حقوق (مجموعه آثار)، ج19، قم. صدرا، 1388.

- مغنیه، محمدجواد، تفسیر کاشف، ج3، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1424ق.

- مکارم شیرازی، ناصر، الامثل فی تفسیر کتاب الله المنزل، ج5، قم، مدرسه الامام علی بن ابی طالب (ع)، 1425ق.

- مکارم شیرازی، ناصر، أنوار الفقاهه، قم، مدرسه الامام علی بن ابی طالب (ع)، 1428ق.

- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج6و9و13و15و16، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1376.

- مکارم شیرازی، ناصر، دائره المعارف فقه مقارن، قم، مدرسه الامام علی بن ابی طالب (ع)، 1427ق.

- مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج6و8، تهران، مرکز الکتاب للترجمه و النشر، 1402ق.

- مقری فیومی، احمد بن محمد، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرائفی، منشورات  دار الرضی.

- منتظری، حسینعلی، دراسات فی المکاسب المحرّمه، ج3، قم، نشر تفکر، 1415ق.

-موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم، فقه الحدود و التعزیرات، ج6، قم، مؤسسه النشر لجامعه المفید رحمه الله، 1427ق.

- موسوی خلخالی، سیّد محمدمهدی، فقه الشیعه، تهران، انتشارات منیر، 1427ق.

-  موسوی خمینی، سیّد روح الله (امام)، تحریر الوسیله، ج2، قم، دار العلم.

- موسوی خوئی، سیّد ابوالقاسم ، المستند فی شرح العروه الوثقی ـ الاجاره، قم، مؤسسه احیاء آثار الامام الخوئی، 1413ق.

- موسوی خوئی، سیّد ابوالقاسم، مبانی تکمله المنهاج، ج41، قم، موسسه احیاء آثار الامام الخویی (ره)، 1422ق.

- موسوی خوئی، سیّد ابوالقاسم، مصباح الفقاهه، ج1. قم، مؤسسه احیاء آثار الامام الخوئی (ره) 1413ق.

-موسوی خوئی، سیّد ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرجال، ج4. قم، مؤسسه احیاء آثار الامام الخوئی، 1413ق.

- موسوی گلپایگانی، سیّد محمدرضا، الدر المنضود، ج2، قم، دار القرآن الکریم، 1411ق.

- نجفی، محمدحسن (صاحب جواهر)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج29و41، چ7، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1404ق.

- نراقی، ملّا احمد بن مهدی، القواعد الفقهیّه (الجامعة الاصول)،  ج1. قم، انتشارات د فتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه، 1417ق.

- نوری، میرزا حسین (محدّث نوری)، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج14، بیروت، مؤسسه آل البیت (ع)، 1408ق.