دیه شکافتن پلک در فقه و قانون مجازات اسلامی (جستاری در ماده 591 ق.م.ا)

محمد جعفر صادق پور

دوره 15، شماره 32 ، آذر 1402، ، صفحه 209-225

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.23286.2851

چکیده
  در قانون مجازات اسلامی، جنایت بر پلک، در دو قالب کلّی «ازاله» و «شکافتن» تصویر شده است. علیرغم تفاوت فاحش میان این دو قالب، قانونگذار در مادتین 590 و 591، برای هر دو، دیه برابر مقرّر کرده است. با وجود این که پژوهش هائی در زمینه نقد و بررسی مفادّ ماده 590 نگاشته شده و پژوهشگران همّت خود را صرف مسأله ازاله پلک کرده اند لکن به نظر ...  بیشتر

بازگشت منافع زائل شده؛ استقرار و استرداد دیات (خلاءزدایی قانونی از جنایت بر منافع)

طه زرگریان

دوره 14، شماره 29 ، بهمن 1401، ، صفحه 173-202

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.24012.2950

چکیده
  جنایت بر منفعت با صورت­های متفاوتی مواجه است؛ گاهی منفعت عضو برای همیشه زائل شده و گاهی بعد از مدتی بازمی­گردد. اگر منفعت برای همیشه زائل بماند، حکم دیه آن با پیچیدگی خاصّی مواجه نیست. اما تصمیم درباره حکم دیه در ابتدای جنایت با توجه به عدم گذشت زمان، محلّ مناقشه با عنوان «استقرار دیه» است. همچنین تصمیم درباره حکم دیه در فرضی ...  بیشتر

شیوه های الزام به اجرای عینی قرارداد

حسین سیمایی صراف؛ محمد ابوعطا؛ فاطمه برمانزن

دوره 10، شماره 18 ، شهریور 1397، ، صفحه 203-230

https://doi.org/10.22075/feqh.2017.11935.1200

چکیده
  یکی از مهمّ ‌ترین قواعدی که در همه نظام ‌های حقوقی مورد پذیرش قرار گرفته، اصل لزوم قرارداد ‌ها است که بارزترین ثمره آن، اجرای کامل مفاد عقد توسّط متعاقدین می‌ باشد. گاهی اوقات با وجود لزوم، اعتبار و امکان انجام تعهّدات، متعهّد بدون هرگونه عذر موجّه، از وفای به عهد خودداری نموده و متعهّدٌ له را از دستیابی به هدفش از قرارداد باز می ...  بیشتر

تحلیل انتقادی جایگاه «دیه» بر اساس ترتیب عقلانی روش های جبران خسارت

علیرضا فصیحی زاده؛ سمیه سعیدی

دوره 8، شماره 15 ، آذر 1395، ، صفحه 225-246

https://doi.org/10.22075/feqh.2017.1965

چکیده
  برای جبران آسیب های مالی، بر اساس ترتیب منطقی و عقلانی، سه روش قابل تصور است: اعاده وضع به حالت سابق (جبران عینی)، جبران مثلی و جبران قیمی. از آنجا که جبران از طرق اول و دوم در صدمات بدنی قابل تحقق نبوده، قانون مسئولیت مدنی 1339 روش سوم را اتخاذ نمود و تعیین میزان خسارت را به دادگاه سپرد. هم اکنون نیز همین تدبیر در قانون مجازات اسلامی 1392 ...  بیشتر

تداخل اسباب دیه در فقه امامیّه

علی اکبر فرح زادی؛ نرگس فهیم

دوره 8، شماره 14 ، خرداد 1395، ، صفحه 195-214

https://doi.org/10.22075/feqh.2017.1953

چکیده
  در مواردی که جنایت عمدی نباشد، دیه اصالت داشته و بدل از قصاص نیست. ممکن است با یک یا چند جنایت آسیب­های بدنی متعددی، که هر کدام دیه یا أرش دارند، به مجنی­علیه وارد شده و گاه منتهی به مرگ او هم بشود. سؤال مهمی که در چنین مواردی وجود دارد این است که آیا عامل ورود این صدمات جسمانی، باید مجموع دیه آنها را بپردازد (نظریه عدم تداخل) و یا ...  بیشتر

مجازات شرکت در قتل

عباسعلی فراهتی؛ مهدی متین

دوره 7، شماره 12 ، تیر 1394، ، صفحه 211-244

https://doi.org/10.22075/feqh.2017.1935

چکیده
  در نهاد کیفری اسلام، برای هر جرمی کیفری نهاده شده که بر اصل برقراری تناسب میان کیفر و جرم مبتنی شده است. قتل به عنوان یکی از جرائم مستوجب قصاص، گاه توسط یک نفر و گاهی نیز به صورت گروهی انجام می شود. صرفنظر از حکم قصاص یا اخذ به دیه و یا عفو، در ازای جرم قتلی که توسط یک نفر انجام می شود،کیفر جرم قتلی هم که مرتکبین آن دو یا چند نفر باشند – ...  بیشتر

‌ واکاوی نظریه وجوب تعیینی قصاص در قتل عمد در مقایسه با نظریه تخییر

اسمعیل رحیمی نژاد؛ منصور ذاکر

دوره 5، شماره 9 ، آبان 1392، ، صفحه 67-86

https://doi.org/10.22075/feqh.2017.1904

چکیده
  در مورد مجازات قتل عمدی و حدود اختیارات اولیای دمّ در اعمال آن، میان فقهای مذاهب مختلف اسلامی اختلاف نظر وجود دارد. نظر مشهور در فقه امامیه بر آن است که مجازات قتل عمدی اولاً و بالذات قصاص است و اخذ دیه از قاتل نیازمند تراضی بین ولی دمّ و قاتل می باشد.این نظریه که برخی آن را مقتضای مذهب امامیه دانسته و بر آن ادعای اجماع نموده‌اند، به ...  بیشتر

گستره اختیارات حاکم اسلامی در جایگاه ولیّ دم

مریم صفایی؛ عباسعلی سلطانی؛ حسین ناصری مقدم

دوره 5، شماره 8 ، مرداد 1392، ، صفحه 85-102

https://doi.org/10.22075/feqh.2017.1897

چکیده
  با توجه به لزوم جلوگیری از هدر رفتن خون انسان، خداوند به طور قهری حاکم را ولیّ کسی قرار می‌دهد که ولیّ ندارد. اما آیا تمام اختیاراتی که برای اولیای‌دم وجود دارد، برای حاکم نیز ثابت است؟ و او نیز در جایگاه ولیّ‏دم می‌تواند آنها را اعمال کند و از قصاص به دیه و یا بدون آن رضایت دهد یا خیر؟ در این مسئله دو دیدگاه مشهور و غیر مشهور وجود دارد؛ ...  بیشتر