مطالعه تطبیقی سیاست جنایی ایران و مصر نسبت به ربا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

2 گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران (نویسنده مسئول)

10.22075/feqh.2021.22778.2790

چکیده

در طول سالیان گذشته تاکنون یکی از مهم ترین مباحث روز جامعه را موضوع ربا تشکیل داده و شناخت سیاست جنایی لازم در جهت کنترل آن حائز اهمیت است. موضوع ربا، عنوانی است که بر اساس آموزه های دینی نکوهش شده و از آن جهت که کشورهای مسلمان از جمله مصر نیز به مانند ایران سعی در اجرای اوامر دینی دارند، شناخت سیاست جنایی آنان در خصوص ربا و تطبیق آن با سیاست جنایی ایران در این زمینه می تواند گام مؤثّری در جهت محقّق کردن اقتصاد اسلامی باشد، لذا در این مقاله با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، سعی در بررسی سیاست جنایی ایران و مصر نسبت به ربا گردیده تا بتوانیم سیاست جنایی مناسب در برخورد با ربا را شناسایی نمائیم. به نظر می رسد در ایران پاسخ به بزه ربا دولتی و به انحراف جامعوی بوده و در کشور مصر در شرایطی خاصّ و بدون لحاظ فقه پاسخ دولتی داده شده و در سایر موارد پاسخ ها جامعوی است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A comparative study of Iranian and Egyptian criminal policy towards usury

نویسندگان [English]

  • sajjad asgariarani 1
  • Gholam Hossein Masoud 2
  • Mohsen shekarchizadeh 1
1 Department of Law, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
2 Department of Law، Najafabad Branch، Islamic Azad university، Najafabad، Iran.
چکیده [English]

One of the most important issues of today’s society is usury since the last years. Although it is denied in the religious emphases, it is unfortunately increasing in our present society, so recognizing the criminal policy is important to control it. The issue of usury is a subject blamed by the religious doctrines and since the Muslim countries such as Egypt is trying to enforce the religious affairs so as Iran does, recognizing their criminal policy about usury and comparing it with the criminal policy of Iran can be an effective step for the realization of the Islamic economy. So, it is tried to examine the guilt of usury in Iran and Egypt’s criminal policies in this article by an analytical method to recognize the suitable criminal policies for encountering the guilt of usury. In Iran, it seems that the answer to government usury is a general deviation, and in Egypt, in special circumstances and without jurisprudence, the answer is government, and in other cases the answers are comprehensive.

کلیدواژه‌ها [English]

  • legal system
  • Criminal policy
  • Crime
  • usury
  • Model
- قرآن کریم، ترجمه مهدی الهی قمشه ای.
- ابن قدامه، عبدالله بن احمد (1363)، المغنی، ج4، بیروت: دار الکتب العلمیه.
- ابن کثیر، اسمعیل بن عمر بن کثیر دمشقی (1420ق)، تفسیر القرآن العظیم، ج1، بیروت: دار الکتب العلمیه.
- ابن منظور، جمال الدین محمد بن مکرم (1366)، لسان العرب، بیروت: دار الفکر.
- ابن نجیم، زین العابدین بن ابراهیم (1968)، الاشباه و انظائر، بی جا: دار الفکر.
- اقبال، منور (1378)، چالش هایپیشرویبانکداریاسلام، ترجمه حسین مسیمی؛ مسلم بمانپور، تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
- امیره عبداللطیف مشهوره (1372)، الاستثمار فی الاقتصاد الاسلامی، قاهره: مکتبه مدبولی.
- انصاری، عباسقلی؛ عباس زاده دیباور، محمدعلی؛ امینی، محمد (1398)، سیاست جنایی تقنینی ایران در جرم انگاری جرائم اقتصادی، پژوهش های سیاسی و بین المللی، 38، 11-15.
- پاک نهاد، امیر (1394)، سیاست جنایی ریسک مدار، چ2، تهران: میزان.
- جمشیدی، علیرضا (1395)، سیاست جنایی مشارکتی، تهران: میزان.
- جواهری، حسن محمدتقی (1405)، الربا فقهیّاً و اقتصادیاً، ج1، قم: بی نا.
- حرّ عاملی، محمد بن حسن (1414ق)، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ج18، قم: مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث.
- حسنی، محمود نجیب (1992)، شرح القانون العقوبات، بیروت: دار النهضه العربیه.
- حسینی، سید احمد (1389)، مطالعه تطبیقی راجع به جرم اقتصادی ربا در حقوق ایران و مصر، پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد، تهران: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی.
- حسینی، سید محمد (1394)، سیاست جنایی در اسلام و در جمهوری اسلامی ایران، چ4، تهران : سمت.
- خمینی(امام)، سید روح الله (1392)، تحریر الوسیله، چ4، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
- خندان، مهرانگیز (1390)، کیفر یا ترمیم در کنش با مفاسد اقتصادی، وکیل مدافع، 3، 8-9.
- دانشور ثانی، رضا (1382)، جرائم اقتصادی، پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
- زراعت، عباس (1388)، شرح قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات، چ2، تهران: ققنوس.
- زرقاء، مصطفی (1388ق)، المشکلاتالعصریهفیمیزانالشریعهالاسلامیه، بیروت: مجله البعثه.
- سنهوری، عبدالرزاق احمد (2007م)، الوسیط فی شرح القانون المدنی الجدید، بیروت: المجلس القانونیه.
- شاطبی، ابراهیم بن موسی (1381)، الموافقات فی اصول الشریعه، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
- شامبیاتی، هوشنگ؛ ترکی هرچنگانی، غلامعباس؛ رهامی، محسن (1398)، بررسی فقهی حقوقی فساد مالی در آئینه سیاست جنایی تقنینی ایران، مطالعات فقه و حقوق اسلامی، 20، 95-120.
- طبرسی، فضل بن حسن (1359)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج2، ترجمه: احمد بهشتی، تهران: فراهانی.
- طبری، محمد بن­ جریر (1412ق)، جامع ­البیان فی تأویل القرآن، بیروت: دار الکتب العلمیه.
- عبدالملک، جندی (2008م)، الموسوعه الجنائیه، بیروت: وارد العلم للجمیع.
- علی­آبادی، عبدالحسین (1373)، حقوق جنایی، چ3 ، تهران: فردوسی.
- فخر رازی، محمد بن عمر (1411ق)، التفسیر الکبیر، ج9، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
- قرطبی، محمد بن احمد انصاری (1387)، الجامع لأحکام القرآن، ج3، قم: مؤسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان.
- کوشا، جعفر (1381)، جرایم علیه عدالت قضایی، تهران: میزان.
- لازرژ، کریستین (1395)، درآمدی بر سیاست جنایی، ترجمه: علی حسین نجفی ابرندآبادی، چ5، تهران: میزان
- محمد علیزاده اشکلک، حبیب (1383)، سیاست جنایی قضائی ایران در خصوص جرم ربا، مجله حقوقی دادگستری، 46، 135-143.
- مصری، رفیق یونس (1407ق)، مصرف التنمیه الاسلامی أو محاوله جدیده فی الربا و الفائده و البنک، بیروت: مؤسسه الرساله.
- مطهری، مرتضی (1396)، ربا، بانک و بیمه، چ25، تهران: صدرا.
- ملکی، علی (1395)، ماهیت ربا و سیاست جنایی ایران در مبارزه با جرم ربا، پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد، آمل: دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه غیر انتفاعی شمال.
- نجاریان، محمدحسن (1390)، ترجمه قانون مجازات جمهوری عربی مصر، تهران: طرح نوین اندیشه.
- نجفی(صاحب جواهر)، محمدحسن (1414ق)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج26، چ7، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
- ولی پوری، معصومه؛ دوست بین، امید (1397)، درآمدی بر سیاست جنایی (پیشگیری از جرم)، اصفهان: پیام دانشگاهی.