مطالعات فقه و حقوق اسلامی

مطالعات فقه و حقوق اسلامی

تأملی در حکم تکلیفی کرایوینک (انجماد انسانی) از دیدگاه فقه امامیه

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان
علی اسلامی فر 1
مجتبی جعفری 2
1 دانشجوی دکتری فقه ومبانی حقوق اسلامی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 دانشیار حقوق جزا و جرمشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران (نویسنده مسئول)
10.22075/feqh.2024.32224.3745
چکیده
یکی از پیشرفت‌ های علم پزشکی فرآیند کرایونیک یا سرمازیستی یا انجماد انسانی است که در آن غالباً بیماران لاعلاج را منجمد کرده به امید این که در آینده با پیشرفت علم و فنّاوری بتوان آنها را به چرخه حیات و زندگی برگرداند و بیماری لاعلاج آنها را درمان کرد. این فنّاوری هرچند فعلاً وارد کشورهای اسلامی نشده و منحصراً در آمریکا و روسیه انجام می ‌پذیرد ولی با توجّه به پیشرفت علم ممکن است به زودی وارد کشورهای اسلامی شود؛ از اینرو پاسخ به این سؤال ضروری است که آیا از نظر فقه امامیّه، انجماد و کرایو کردن بیماری که مریضی غیر قابل درمان دارد جایز است یا خیر؟ تحقیق حاضر با بررسی آیات و روایاتی که نهی از خودکشی می‌کنند و نیز روایت لا ضرر و برخی روایات دیگر و با توجّه به این که انجماد و کرایونیک در بیماران زنده‌ای که بیماری لاعلاج دارند مستلزم این است که نخست میرانده شده و سپس انجماد در آنها انجام پذیرد، به این نتیجه رسیده است که کرایونیک، مصداق القای در تهلکه و خودکشی و ضرر به خویشتن بوده و در نتیجه از نظر حکم تکلیفی، حرام می باشد.
کلیدواژه‌ها
کرایونیک
احیای نفس
خودکشی
لاضرر
القای در تهلکه

عنوان مقاله English

A reflection on the mandatory ruling of Cryonics (human freezing) from the perspective of Imami jurisprudence

نویسندگان English

Ali Islamifar 1
Mojtaba Jafari 2
1 Phd Student, Jurisprudence and Fundamentals of Law, Semnan University, Semnan. Iran.
2 Associate Professor of Criminal Law and Criminology, Semnan University, Semnan, Iran: (Corresponding Author)
چکیده English

One of the advances in medical science is the process of cryonics or cryobiology or human freezing, in which terminal patients are often frozen in the hope that in the future, with the advancement of science and technology, they can be brought back to life and their terminal illness can be cured. Although technology has not yet entered Islamic countries and it is carried out exclusively in America and Russia, but considering the progress of science, it may soon enter Islamic countries; Therefore, it is necessary to answer this question, according to Imami jurisprudence, is it permissible to freeze and cryoprecise a patient who has an incurable disease or not? By examining the verses and traditions that prohibit suicide, as well as the harmless narration and some other narrations, and taking into account that freezing and cryonics in living patients who have an incurable disease requires that they die first and then freeze them. It has come to the conclusion that cryonics is an example of inducing danger and suicide and self-harm, and is forbidden.

کلیدواژه‌ها English

Cryonics
resuscitation
suicide
harmless
induction in danger
- قرآن کریم.
- ابن منظور، محمد بن مکرم (1414ق)، لسان العرب، ج42، چ3، بیروت:‌ دار الفکر.
- ابوالفتوح رازى، حسین بن على (1408ق)، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، ج3، مشهد: آستان قدس رضوى، بنیاد پژوهش هاى اسلامى.
- توکلی، محمد مهدی (1388)، مرگ مغزی از منظر حقوق اسلامی، مجله حقوق پزشکی، 9، 88-63.
 - حرّ عاملى، محمد بن حسن (1438ق)، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ج16، قم: مؤسسه آل البیت(ع).
- حکیم، سید محسن (1416ق)، مستمسک العروه الوثقى،‌ ج5، قم: ‌مؤسسه دار التفسیر.
- حلّى(علامه)، حسن بن یوسف (1381ق)، رجال العلاّمه - خلاصه الأقوال، چ2، نجف: منشورات المطبعه الحیدریه.
- خوئى، سید ابو القاسم‌ (1410ق)، تکمله المنهاج‌، چ28، قم: مدینه العلم.
- خوئى، سید ابو القاسم (1418ق)، التنقیح فی شرح العروه الوثقى(الطّهاره)، ج3، قم: بی‌نا.
- خوئى، سید ابو القاسم (1418ق)، موسوعه الإمام الخوئی، ج20، قم: ‌مؤسسه إحیاء آثار الإمام الخوئی.
‏- زمخشرى، محمود بن عمر (1407ق)، الکشّاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج1، چ3، بیروت: دار الکتاب العربی.
 -‌ سایت حقوق نیوز، کرایونیک یا سرمازیستی چیست؟ آخرین مراجعه 27/11/1401 (www.newslaw.net).
 - سایت کرایوروس، فرایند کرایو کردن، آخرین مراجعه: 2/12/1401 https://kriorus.ru/en)).
 - سایت کرایونیکس، فرایند کرایونیک، آخرین مراجعه 1/12/1401، https://cryonics.org)).
 - ستوده روشن، ندا؛ وزیری، مجید (1399)، کرایونیک رضایت برای ادامه حیات یا خودکشی، حقوق پزشکی، 52، 380-386.
 - شبیری زنجانى، سید موسى (1419ق)، کتاب نکاح، ج13، قم: رأى‌پرداز.
 - صدوق(شیخ)، محمّد بن على بن حسین بن بابویه قمی (1378ق)‌‏، عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج1، تهران: جهان.
 - صدوق(شیخ)، محمّد بن على بن حسین بن بابویه قمی (1413ق)، من لایحضره الفقیه‌، ج3، چ2، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
 - طباطبائی، سیده فاطمه؛ محمدحسین زاده، عبدالرضا؛ مولوی فر، سمیه (1396)، حکم تکلیفی کرایونیک بیمار لاعلاج از منظر فقه شیعه، مجله فقه پزشکی، 31، 26-30.
 - طباطبائی یزدی، سید محمدکاظم (1409ق)، العروه الوثقى فیما تعمّ به البلوى، ج1، چ2، بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات‌.
 - طباطبائى(علامه)، سید محمدحسین (1390ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، ج2و4، چ2، بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات.
 - طبرسى، فضل بن حسن (1372)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن‏، ج2، چ3، تهران: ناصرخسرو.
 - طوسى(شیخ الطائفه)، محمد بن حسن (بی‌تا)، التبیان فی تفسیر القرآن‏، ج3، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- فاضل لنکرانى، محمد (1425ق)، ثلاث رسائل‌، قم: مرکز فقهى ائمه اطهار علیهم السلام.
 - کلینى، محمد بن یعقوب‌ (1407ق)، الکافی، ج2، چ4، تهران: دار الکتب الإسلامیه.
 - مرتضوی، سید محسن (1400)، بررسی ابعاد فقهی انجماد بیمار لاعلاج از دیدگاه امامیه، ، دو فصلنامه علمی-ترویجی فقه امامیه، 16، 58-60.
 - موسوی بجنوردى، سید حسن (1419ق)، القواعد الفقهیه‌، ج1، قم: الهادی.
 - نجفى(صاحب جواهر)، محمد حسن ‌(بی‌تا)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، ج42، چ7، بیروت: دار إحیاء التراث العربی‌.
 - وحید خراسانى، حسین (1428ق)، منهاج الصالحین، ج3، چ5، قم: مدرسه امام باقر(ع).
مطالعات فقه و حقوق اسلامی
دوره 17، شماره 41
زمستان 1404
صفحه 353-378