تاثیرمفهوم مشارکت عمومی _ خصوصی بر ساختاردولت ها درحوزه تصدی خدمات عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.

2 دانشیار گروه حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه حقوق، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.

4 دانشیار گروه الهیات و معارف اسلامی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران

10.22075/feqh.2024.33415.3863

چکیده

امروزه قراردادهای مشارکت عمومی - خصوصی به عنوان ابزاری کارآمد در انجام پروژه‌های زیرساختی و ارائه خدمات عمومی محسوب می شوند. دولت ها نابسامانی‌های حاکم بر دیوانسالاری دولتی به ویژه کمبود بودجه و فقدان مدیریّت  و تخصّص بهینه و بروز را با استفاده از توان مالی ، مدیریّتی و رقابتی بخش خصوصی که منجرّ به کارایی و کیفیّت بیشتراین پروژه های می‌گردد جبران می کنند. این که این قراردادها در فرایند تحول رویکرد تصدّی دولت به خدمات عمومی چه جایگاهی داشته و کدام یک از اشکال دولت موجب رواج این قالب قرارداد اداری به عنوان کلید واژه تغییر در ارائه خدمات عمومی شده و متقابلاً تأثیر این قراردادها بر ساختار دولت ها در حوزه خدمات عمومی چه بوده است، موضوع این مقاله است. نگارنده بر این باور است که در جهان امروزی وجود طیف وسیعی از مطالبات اجتماعی و اقتصادی و لزوم پاسخگویی به آنها موجب فروپاشی مرزهای بین حوزه‌های عمومی و خصوصی و تعامل هرچه بیشتر دولت ها و بخش خصوصی شده آنگونه که با زایش و تکامل این نوع قرارداد می‌توان در آینده به تحولات جدیدی درساختارها و نهادهای مبتنی بر تصدّی دولت باور داشت که با ماهیّتی عمومی - خصوصی اداره خواهند شد و تغییری سترگ در ساختاردولت ایجاد خواهند کرد. این مقاله از طریق گردآوری اطّلاعات کتابخانه ای و با روش توصیفی - تحلیلی به اثرات این نوع قراردادها بر رویکرد حکمرانی دولت ها در زمینه ارائه خدمات عمومی از طرف بخش خصوصی پرداخته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The impact of the concept of public-private partnership on the structures of governments in the field of public service provision

نویسندگان [English]

  • Aliakbar Isazadeh 1
  • Aliakbar Gorji Azandarniani 2
  • Fakhrodin Aboyeh 3
  • Ahmad Behniafar 4
1 PhD. Student. Law department, Islamic Azad University, Dameghan branch, Dameghan. Iran.
2 Associate Professor, Department of Low; University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran (Corresponding Author)
3 Assistant Professor Law department, Islamic Azad University, Dameghan branch, Dameghan. Iran.
4 Associate Professor, Islamic Azad University, Dameghan branch, Dameghan. Iran.
چکیده [English]

Abstract: Today, public-private partnership contracts are considered as an efficient tool in implementing infrastructure projects and providing public services. Governments offset the deficiencies in public sector governance, especially budget constraints and lack of optimal and up-to-date management and expertise, by utilizing the financial, managerial, and competitive capabilities of the private sector. The position of these contracts in the process of transforming the approaches of governments to public services, and which types of government failures have led to the prevalence of this administrative contract model as a keyword for change in providing public services, and conversely, the impact of these contracts on the structure of governments in the field of public services, is the subject of this article. The author believes that the existence of a wide range of social and economic demands in the contemporary world and the necessity of responding to them have caused the collapse of the boundaries between public and private sectors and increased interaction between governments and the private sector. The author further believes that with the emergence and evolution of this type of contract, one can expect new transformations in the structures and institutions based on the government's involvement will be expected, which will be managed with a public-private nature and will create a major change in the structure of the government. This article, through library research and a descriptive-analytical method, examines the impacts of these contracts on the governance approaches of governments in the provision of public services by the private sector.


کلیدواژه‌ها [English]

  • public-private partnership
  • theory of government
  • infrastructure
  • public services

مراجع

- آجری آیسک، عاطفه (1397)، حقوق خصوصی سازی و قواعد مشترک حاکم بر قراردادهای آن، تهران: شرکت سهامی انتشار.
 - بوشهری، جعفر (1354)، حقوق اساسی، ج1، تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
- اسماعیلی، میترا؛ توسلی نائینی، منوچهر؛ رادان جبلی، علی (1400)، نظام حقوقی حاکم بر پیمان های دولتی در پرتو حکمرانی مطلوب، پژوهش های نوین حقوق اداری، 7، 57-39.
- اسماعیلی، میترا؛ رادان جبلی، علی؛ توسلی نائینی، منوچهر (1399)، تحوّل مفهوم قرارداد به تأثیر از نقش دولت در نظام حقوقی ایران، تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، 44، 89-116.
- پتفت، آرین؛ مؤمنی راد، احمد (1394)، سیر نحوه مداخله دولت در اقتصاد از منظر حقوق عمومی، از دولت رفاه تا دولت فراتنظیمی، پژوهش حقوق عمومی، 47، 204-185.
- پروین، خیرالله؛ چاقمی، مهتاب، یاوری، اسدالله؛ جلالی، محمد (1398)، حدود صلاحیت دیوان عدالت اداری در دعاوی خصوصی سازی خدمات و کالاهای عمومی، فصلنامه حقوق اداری، 21، 80-57.
- پورهمایون، علی اصغر (1348)، اقتصاد، چ3، تهران: بی نا.
- حبیب زاده، محمدکاظم (1398)، اصول حاکم بر قراردادهای دولتی، چ3، تهران: جاودانه جنگل.
- حبیب نژاد، سیداحمد؛ سلمانی سیبنی، مرضیه (1399)، نسبت سنجی نظریه دولت رفاه و نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران در حوزه فقرزدایی، پژوهش های نوین حقوق اداری، 5، 88-59.
- حبیبی، سید امین (1399)، تحول در مفهوم دولت: بررسی تاریخی - تبیینی دولت پست مدرن، پژوهش ملل، 59، 93-77.
- حسنی، بهاره (1396)، قراردادهای مشارکت عمومی- خصوصی، تهران: مجد.
- حسنی، بهاره؛ بیاتی، محمدحسین (1397)، بررسی فقهی حقوقی قراردادهای مشارکت عمومی خصوصی در نظام حقوقی ایران، مطالعات فقه وحقوق اسلامی، 19، 114-89.
- حسینی تهرانی، سید مرتضی (1334)، اصول علم مالیه و قوانین مالی ایران، تهران: رنگین.
- حیدرزاده، سجاد؛ ماجد، وحید؛ قباشی، علیرضا (1399)، عوامل مؤثر بر مشارکت های عمومی - خصوصی در کشورهای مختلف (با تأکید بر عوامل نهادی)، راهبردی اقتصادی، 35، 261-237.
- خزائنی، گرشاسب (1398)، راهنمای پیکره دانش مشارکت عمومی خصوصی، تهران: فدک.
- دادگر، یدالله (1392)، اقتصاد بخش عمومی، چ3، قم: دانشگاه مفید.
- دادگر، یدالله (1395 )، محورهای اساسی در نظام اقتصادی، تهران: نی.
- رحمتی الهی، حسین (1388) ، تحول قدرت با دولت و حاکمیت از سپیده دمان تاریخ تا عصر جهانی شدن، تهران: میزان.
- رشیدی، علی (1377)، اقتصاد مردم سالار، تهران: آوای نور.
- رنانی، محسن (1389)، بازار یا نابازار، چ3، تهران: مؤسسه آموزش و پژوهش مدیریّت برنامه‌ریزی.
- زارعی، محمدحسین؛ نجارزاده هنجنی، مجید (1396) ، مفهوم خدمات عمومی و تحوّل آن در پرتو دکترین کارکرد عمومی، پژوهش حقوق عمومی، 56، 32-7.
- زاهدی مازندرانی، محمدجواد (1379)، ظهور و افول دولت رفاه، تأمین اجتماعی، 6، 932-897.
- زرشکیان، سهرورد (1392)، ابعاد حقوقی تأمین خدمات عمومی از طریق فناوری اطلاعات، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه تهران.
- شمسی، غلامرضا؛ شاهجویی، میثم؛ عباسی، بهزاد (1395) ، راهنمای توسعه مشارکت عمومی- خصوصی، مبانی نظری، مرلفه های راهبردی و مفاد قانونی، تهران: سازمان برنامه و بودجه.
- صادقی سقدل، حسین؛ نصرتی، مهدیغ عاقلی، لطفعلی؛ عبدلی، قهرمان (1398)، بررسی نقش دولت در کاهش تاخیر پروژه های عمرانی در چارچوب مدلهای مشارکت عمومی خصوصی در ایران، فصلنامه علمی مطالعاتی اقتصادی کاربردی ایران، 31، 199-175.
- علیجانی، محسن (1399)، قراردادهای مشارکت عمومی خصوصی، تهران: مجد.
- قیاس آبادی، علی، فرخی، محمد (1400)، نگاهی به مشارکت عمومی-خصوصی در کشورهای مختلف، تهران: روزنامه دنیای اقتصاد،  5389.
- کاتوزیان، ناصر (1386)، مبانی حقوق عمومی، چ3، تهران: میزان.
- کیا، فاطمه (1391)، اصول بنیادین حاکم بر خدمات عمومی با تاکید بر قوانین مقررات و رویه قضایی جمهوری اسلامی ایران، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه تهران.
- گرجی ازندریانی، علی اکبر (1394)، در تکاپوی حقوق اساسی، چ3، تهران: جنگل.
- گرجی ازندریانی، علی‌اکبر (1394)، مبانی حقوق عمومی، چ5، تهران: جنگل.
- لطفی، حسن (1397)، مبنای دخالت دولت در قراردادها:عدالت تصحیحی یا توزیعی؟، مطالعات حقوق عمومی، 3، 567-547.
- محسنی‌راد، محمد (1391)، جایگاه نظریه منفعت عمومی در حقوق اداری جمهوری اسلامی ایران، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد، پردیس قم دانشگاه تهران.
- مولایی، آیت (1393)، قراردادهای اداری، تهران: میزان.
- میلانی زاده، علیرضا؛ دادگری، لیلا (1387)، قراردادهای طرح و ساخت، تهران: گوتنبرگ.
- ویژه، محمدرضا (1396)، مبانی نظری وساختار دولت حقوقی، چ2، تهران: جنگل.
- هداوند، مهدی (1384)، حکمرانی خوب، توسعه و حقوق بشر، حقوق اساسی، 4،86-51.
- هداوند، مهدی (1396)، حقوق اداری تطبیقی، ج1، چ6، تهران: سمت.
- هیبتی، فرشاد؛ رهنمای رودپشتی، فریدون؛ نیکومرام، هاشم، احمدی، موسی (1387)، رابطه آزادی اقتصادی با مشارکت های عمومی  خصوصی و ارائه الگویی برای ایران، مدلسازی اقتصادی آزاد فیروزکوه، 2، 52-25.
- یادی پور، مهدی (1389)، مقدمه ای بر حقوق و اقتصاد، تهران: دانشگاه امام صادق(ص).
مطالعات فقه و حقوق اسلامی
دوره 17، شماره 41
در حال تکمیل شدن
دی 1404
صفحه 185-218

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار