واکاوی نفوذ شکلگرایی در ایقاعات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف اباد.ایران

2 گروه فقه و حقوق امامیه،دانشکده فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی تهران، ایران

3 گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد؛اصفهان، ایران

10.22075/feqh.2024.32777.3795

چکیده

از حوزه‌ های نفوذ شکل گرایی در قالب ابزار هدایتی و حمایتی و کنترل‌کننده‌ اعضای جامعه حقوقی، عرصه‌ ایقاعات است. دولت‌ها لازم می‌دانند تنها اراده‌ سازنده در ایقاعات را مورد بازرسی قرار داده و شکل گرایی، ابزار کمکی نظام‌های حقوقی در این زمینه می‌باشد؛ لذا در این راستا مقنّن اقدام به درج اَشکال گوناگون در ایقاعات نموده است. به هنگام طرح بحث شکل گرایی در اعمال حقوقی، آن چه به ذهن متبادر می‌شود، نفوذ شکل گرایی در عرصه‌ عقود است، زیرا تنوّع اثرگذاری انواع اَشکال در عقود، بیشتر از اشکال به کار گرفته ‌شده در حوزه‌ ایقاعات می ‌باشد. همین امر موجب گردیده است شکل گرایی در عرصه ایقاعات محجور مانده و تشخیص این‌که این اشکال چه تأثیری در ایجاد ایقاعات و در اراده سازنده آن دارند در جامعه حقوقی به ‌درستی مورد تدقیق و واکاوی قرار نگیرد. مقاله پیش رو با زدودن این باور اشتباه که نفوذ شکل گرایی صرفاً در عرصه‌ عقود است و همچنین نفوذ شکل گرایی در عرصه‌ ایقاعات، محدود به ایقاع طلاق می‌شود از طریق استقرا در قوانین، به بررسی انواع مصادیق شکل گرایی به‌کار رفته در ایقاعات پرداخته و با روش توصیفی - تحلیلی انواع تشریفات و اَشکال را در عرصه‌ ایقاعات در حقوق ایران دسته‌بندی و تأثیر اثباتی، ثبوتی یا حمایتی و هدایتی هر یک را در ایقاع مورد بحث شناسایی نموده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

study of the effect of formalism on unilateral obligations

نویسندگان [English]

  • samira chami 1
  • hamed rostami najafabadi 2
  • masoud shirani 3
1 phd student of law department of islamic azad university najafabad branch
2 Imamiyah jurisprudence ;Islamic jurisprudence College of university of islamic demonimation
3 Department of Law, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad Branch; Isfahan, Iran
چکیده [English]

Abstract
The influence of formalism extends beyond its role as a guiding and protective mechanism for the legal community; it is particularly notable in the realm of unilateral juridical acts, known as Iqāʿāt. Governments recognize the importance of examining the constructive intent within Iqāʿāt, and thus, formalism is employed as a supportive tool within legal frameworks to facilitate this process. Consequently, legislators have embedded a variety of forms within Iqāʿāt to uphold this principle. While formalism is often associated with contracts due to the varied impact of forms in contractual agreements, its application in Iqāʿāt has been somewhat overlooked. The legal community has yet to thoroughly explore the effects these forms have on the formation of Iqāʿāt and the underlying constructive intent.
This article challenges the misconception that formalism’s influence is confined to contract law and that its role in Iqāʿāt is limited to divorce proceedings. Through an analytical review of laws, it investigates the diverse applications of formalism within Iqāʿāt. Employing a research methodology grounded in library resources, the study systematically classifies the different ceremonies and forms present in Iqāʿāt under Iranian law. It further delineates the affirmative, evidentiary, protective, and directive impacts of each form on the Iqāʿ in question, thereby contributing to a more nuanced understanding of formalism’s multifaceted role in legal actions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • unilateral obligations
  • formalism
  • divorce
  • preemption right
  • revoke
  • ادیبی، محمدرضا (1394)، تحلیل حقوقی فسخ و آثار آن در قراردادهای دولتی، تهران: جنگل.
  • اسکینی، ربیعا (1386)، حقوق تجارت: شرکت‌های تجاری، ج1، چ11، تهران: سمت.
  • امامی ، سید حسن (1401)، حقوق مدنی، ج1و2، چ40، تهران: اسلامیه.
  • امیری قائم‌مقامی، عبدالمجید (1378)، حقوق تعهّدات، چ2، تهران: میزان.
  • ایزانلو، محسن؛ میرشکاری، عباس (1388)، عزل وکیل، پژوهشنامه حقوق اسلامی، 30، 55-91.
  • بستانی، فؤاد افرام (1378)، منجد الطّلاب، ترجمه: محمد بندرریگی، تهران: حر.
  • پاسبان، محمدرضا (1391)، حقوق شرکت ‌های تجاری، چ7، تهران: سمت.
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1370)، حقوق اموال، چ3، تهران: کتابخانه گنج دانش.
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1382)، مجموعه محشّای قانون مدنی، چ2، تهران: کتابخانه گنج دانش.
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1382)، حقوق ثبت، ج1، چ4، تهران:کتابخانه گنج دانش.
  • جمشیدی، ناصر (1391)، افراز و تفکیک در حقوق ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، شیراز: دانشگاه شیراز.
  • حسینی تهرانی، سید مرتضی (1364)، ظهر نویسی، مقرّرات و انواع آن، حق «مطالعات حقوقی و قضائی»، 4، 104-150.
  • رسولی آسیابی، حسین؛ ایزدی‌فرد، علی اکبر؛ محمد مهدی، زارعی (1402)، بررسی فقهی عملیات تشخیص اراضی موات، فصلنامه مطالعات فقه و حقوق اسلامی، 32، 51-72.
  • ستوده تهرانی، حسن (1385)، حقوق تجارت، ج3، چ9، تهران: دادگستر.
  • صفایی، حسین (1401)، دوره مقدماتی حقوق مدنی، ج1و2، چ37، تهران: میزان.
  • صفایی، حسین؛ امامی، اسدالله (1402)، حقوق خانواده، ج1، چ59، تهران: میزان.
  • فلاح زاده، علی‌محمد؛ پریسا، محمد (1392)، فسخ قرارداد پیمانکاری از ناحیه کارفرما، فصلنامه نقد رأی، 4، 127-153.
  • قاسم‌زاده، سید مرتضی (1388)، ماهیّت حقوقی قبول و ردّ ترکه، فصلنامه حقوق، 39/3، 259-280.
  • قاسمی، محسن (1388)، شکل گرایی در حقوق مدنی، تهران: میزان.
  • قنواتی، جلیل؛ غلامعلی تبار فیروزجایی، امید (1397)، مبنای فلسفه تحقق قرارداد، نشریه پژوهش‌ های اعتقادی کلامی، 31، 155-174.
  • کاتوزیان، ناصر (1382)، دوره مقدّماتی حقوق مدنی(حقوق خانواده)، چ3، تهران: میزان.
  • کاتوزیان، ناصر (1385)، درس‌ هایی از عقود معیّن، ج2، چ9، تهران: کتابخانه گنج دانش.
  • کاتوزیان، ناصر (1386)، دوره مقدماتی حقوق مدنی، اموال و مالکیّت، چ20، تهران: میزان.
  • کاتوزیان، ناصر (1390)، دوره مقدّماتی حقوق مدنی، اعمال حقوقی (قرارداد - ایقاع)، چ3، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • کاتوزیان، ناصر (1395)، قواعد عمومی قراردادها، ج5، چ4، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • کاتوزیان، ناصر (1398)، حقوق خانواده، ج1، چ3، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • کاتوزیان، ناصر (1398)، حقوق خانواده، ج2، چ5، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • کاتوزیان، ناصر (1399)، حقوق مدنی(ایقاع)، چ8، تهران: میزان.
  • کاشانی، محمود (1386)، جزوه درسی مدنی 7، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده حقوق.
  • لطیفیان، حسین (1390)، قولنامه، تهران: روزنامه رسمی.
  • محقّق داماد، سید مصطفی (1369)، اعراض از ملک، نشریه تحقیقات حقوقی، 8، 7-32.
  • محمدزاده، زینب (1401)، تحلیل انتقادی نظریه انحصار الفاظ ایجاب در عقد نکاح، فصلنامه مطالعات فقه و حقوق اسلامی، 28، 275-302.
  • معین، محمد (1376)، فرهنگ معین، ج1، چ11، تهران: امیرکبیر.
  • نزهت، ابراهیم (1386)، باز پژوهی سبب حیازت در تملّک، فصلنامه حقوق خصوصی، 37/4، 314-297.
  • نوین، پرویز (1387)، حقوق مدنی - عقود معیّن، تهران: کتابخانه گنج دانش.
  • نهرینی، فریدون (1400)، فسخ قرارداد با نگاهی به رویه قضایی، چ3، تهران: کتابخانه گنج دانش.