کنکاشی فقهی حقوقی در لزوم مراجعه به حاکم درموضوع ماده 630 قانون تعزیرات اسلامی «بازخوانی ادله روایی حکم قتل در فراش»

مجید قورچی بیگی؛ اعظم مهدوی پور؛ حسین حاجی حسینی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 25 خرداد 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.23451.2872

چکیده
  ماده 12 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم به مجازات را تنها از طریق دادگاه صالح جایز دانسته است. قانونگذار در موضوع قتل در فراش این اختیار را به زوج داده تا در صورت مشاهده زوجه خود با اجنبی که در حال زنا باشند بدون تحقیق از جوانب موضوع و بدون مراجعه به حاکم آنها را به قتل برساند. دلیل اصلی این مقرره روایات است . به نظر می رسد با بازخوانی این ...  بیشتر

بررسی فقهی حقوقی پیشگیری رشد مدار از جرائم مرتبط با شبکه های اجتماعی

روح اله دهقانی؛ مهدی شیدائیان آرانی؛ سیدمحمود میرخلیلی؛ شهرداد دارابی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 08 بهمن 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.24766.3051

چکیده
  گمنامی کاربران ، صعوبت دسترسی به مجرمین حرفه ای فضای مجازی به دلیل نظارت ناپذیری شبکه های اجتماعی غیر بومی و آسیب پذیری شدید آماج به ویژه کودکان، ضرورت پیشگیری رشدمدار از جرائم ارتکابی در این فضا را دو چندان ساخته است.. منابع جمع آوری شده در این پژوهش به روش کتابخانه ای است که با استفاده ازکتب و مقالات علمی داخلی و خارجی مرتبط ، جمع ...  بیشتر

بررسی تطبیقی ماهیت و حکم سرقفلی در قانون مدنی ایران و فقه اهل سنت

سالم افسری؛ سهیلا رستمی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 13 بهمن 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.24532.3024

چکیده
  فقهای اهل سنت درباه سرقفلی دو دیدگاه متفاوت دارند؛ گروهی با استناد به عرف و مصلحت شرعی قائل به جواز آن شده‌اند. گروهی دیگر، سرقفلی را به‌دلیل عدم مستند شرعی و پیامدهای منفی نامشروع دانسته‌اند. در این نوشتار دیدگاه قائلان به جواز مورد تأیید قرار گرفته که دریافت مبلغ سرقفلی به ازای هر یک از انواع سرقفلی خالی از اشکال و ایراد شرعی است ...  بیشتر

جایگزین‌های تعقیب کیفری( مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و انگلستان)

مهدی طویلی؛ مهدی شیداییان؛ سید محمود میرخلیلی؛ شهرداد دارابی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 18 بهمن 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.25963.3158

چکیده
  براساس اصل اقتضاء تعقیب کیفری، دادستان می ‌تواند به سنجش امر تعقیب پرداخته از تعقیب متهم، خودداری کند؛ در این صورت جایگزین‌ های تعقیب کیفری را به کار خواهد گرفت. جایگزین ‌های تعقیب کیفری تدابیری هستند که دادستان ضمن انصراف از تعقیب کیفری، از آنها جهت اصلاح متهم و رعایت حقوق بزه‌ دیده کمک خواهدگرفت. در سال 1392 در قانون آیین دادرسی ...  بیشتر

بازگشت منافع زائل شده؛ استقرار و استرداد دیات (خلاءزدایی قانونی از جنایت بر منافع)

طه زرگریان

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 01 اسفند 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.24012.2950

چکیده
  جنایت بر منفعت با صورت‌های متفاوتی مواجه است؛ گاهی منفعت عضو برای همیشه زائل شده و گاهی بعد از مدتی بازمی‌گردد. اگر منفعت برای همیشه زائل بماند، حکم دیه آن با پیچیدگی خاصی مواجه نیست. اما تصمیم درباره حکم دیه در ابتدای جنایت باتوجه به عدم گذشت زمان، محل مناقشه با عنوان «استقرار دیه» است. همچنین تصمیم درباره حکم دیه در فرضی که ...  بیشتر

بازنگاهی انتقادی به شرط ابدی بودن در وقف

رحمت الله کریم زاده

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 31 شهریور 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.26269.3173

چکیده
  چکیدهنقش فراوان وقف در مسائل دینی، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی باعث شده است که وقف در زمره مباحث مهم فقهی قرار بگیرد. وقف به جهات محتلفی قابل تقسیم است. یکی از تقسیمات وقف به اعتبار زمان است. وقف به لحاظ زمان، یا مطلق است و یا مقید. صحت وقف مطلق مورد اتفاق همه فقهاست، اما وقف مقید به زمان مورد قبول مشهور فقها قرار نگرفته است، هر ...  بیشتر

آثار مسئولیت مدنی سوئ استفاده از اضطرار در حقوق ایران و فرانسه

مجید بهاری غازانی؛ اکبر زارع

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 بهمن 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.26503.3199

چکیده
  سوء استفاده از اضطرار وضعیتی است که در آن قراردادی غیرعادلانه به فردی که در شرایط اضطراری قرار دارد تحمیل می شود و مضطر به واسطه همین شرایط اضطراری، برخلاف میل و رضای خود تعهد گزافی را قبول می کند یا از حق خود نسبت به طرف مقابل می گذرد. در حقوق اکثر کشورهای متمدن، عقود مبتنی بر سوء استفاده از اضطرار را متمایز از معاملات اضطراری می دانند ...  بیشتر

بررسی فقهی و حقوقی نظارت شرعی و راه کارهای اجرایی شدن آن در نظام بانکداری اسلامی

زینب نوابی مقدم؛ علی زارع؛ احمد یوسفی صادقلو؛ جعفر جمالی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 30 آذر 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.27537.3293

چکیده
  نظارت شرعی در بانکداری اسلامی به مجموعه اقدامات احتیاطی و نظارتی به منظور انطباق فعالیت های نظام بانکی با اصول و قوانین شریعت اطلاق میگردد.ضرورت وجود نظارت شرعی در نظام بانکی با مبانی فقهی چون قاعده ی نفی غرر ،ممنوعیت ربا، لاضرر، حفظ مصالح عموم، و عدم معصومیت حاکمان توجیه گردیده و مستندات قانونی متعددی نظیر اصل دو، چهار و هفتاد و ...  بیشتر

حمایت از شخص ثالث از طریق نهاد بطلان نسبی در قراردادهای تاجر ورشکسته

مصطفی السان؛ عبدالرحیم مرادی؛ مهدی ایثاری

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 04 اسفند 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.25483.3119

چکیده
  از مهمترین آثار حکم ورشکستگی تاثیری است که این حکم بر معاملات تاجر قبل و بعد از تاریخ توقف می گذارد، ماده 423 ق.ت اعمال حقوقی تاجر را در صورت کاهش یافتن یا مقید شدن دارایی وی، باطل اعلام کرده است، مبنای بطلان این اعمال حقوقی بعد از تاریخ توقف، منع تاجر از انجام معامله به قصد فرار از پرداخت دیونِ طلبکاران است که ریشه در نظم عمومی دارد. با ...  بیشتر

نقش عرف در جاودانگی آیین اسلام

محمدحسین روحی یزدی؛ محمدرضا آیتی؛ اصغر عربیان

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 30 آذر 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.26851.3225

چکیده
  عرف صحیح و مورد تأیید شارع یکى از ادله و ابزارهاى استنباط حکم شرعى و در مواردى مهمترین و بعضا تنها سند براى پاسخ به نیازهای روز جامعه، در عرصه اجتهاد می باشد.شارع در امور غیر عبادی مسلک عرف را تأیید کرده، و چون أمارات عقلایى نیاز به جعل حجیت از سوى شارع ندارند، همین که عقلانى باشند براى حجیت کافیست. زیرا مخاطب احکام شرع، مردم کوچه و بازار ...  بیشتر

مسئولیت مدنی ناشی از تحقیقات ژنتیک

محمد نوروزیان؛ سلمان ولیزاده؛ فرهاد ادریسی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 25 اسفند 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.26997.3245

چکیده
  علوم مختلف با توجه به پیشرفت های بشری درحال تکامل می باشند و این پیشرفت ها منجربه افزایش ارتباط بین علوم بایکدیگرو می باشد دراین میان رشته های پزشکی به خصوص علم ژنتیک ازاین موضوع مستثنی نبوده و حتی دردهه های اخیر با پیشرفت های قابل توجهی همراه بوده است که تاثیر این امردرمسائل انسانی دیده میشود که خود نقش مباحث حقوقی جهت قانونمندسازی ...  بیشتر

دیه شکافتن پلک در فقه و قانون مجازات اسلامی: جستاری در کژتابی بنایی و مبنایی ماده (591) ق.م.ا

محمد جعفر صادق پور

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.23286.2851

چکیده
  در قانون مجازات اسلامی جنایت بر پلک در دو قالب کلی «ازاله» و «شکافتن» تصویر شده است. علیرغم تفاوت فاحش میان این دو قالب، قانونگذار در ماده 590 و 591، برای هر دو، دیه برابر مقرر کرده است. با وجود اینکه پژوهش‌هایی در زمینه نقد و بررسی مفاد ماده 590 نگاشته شده و پژوهشگران همت خود را صرف مسأله ازاله پلک کرده‌اند، لکن به نظر می‌رسد ...  بیشتر

بررسی مبانی فقهی تشکیل حکومت در مذاهب اسلامی با تأکید بر نقش عقل

محمد بیروتی؛ محمد رسول آهنگران؛ سید احمد حبیب زاده

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 01 اسفند 1401

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.18164.2103

چکیده
  با توجه به ورود دین در ابعاد مختلف زندگی انسان ، اجرای کامل احکام و مقررات دین و در نتیجه وصول به اهداف آن جز با برقراری حکومت مبتنی بر دین امکان پذیر نیست.در این مقاله مبانی فقهی تشکیل حکومت در مذاهب مختلف اسلامی را از دریچه عقل مورد واکاوی قرار می دهیم. آنچه به عنوان عقل مورد توجه قرار گرفته است ، مبانی فقهی مورد تقریب مذاهب اسلامی ...  بیشتر

واکاوی ماهیّت شرکت های سهامی و تطبیق آن با موازین فقهی

سید عباس احمدیان؛ کریم کوخایی زاده؛ عبدالجبار زرگوش نسب

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 25 اسفند 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.25266.3097

چکیده
  مهمترین چالش فقهی در ارتباط با شرکت سهامی، تشخیص ماهیّت و جایگاه این شرکت در میان شرکت های فقهی است و اینکه شرکت سهامی عقد است یا صرفاً سازمانی که برای تجارت با اموال گروهی سهامدار، تشکیل شده است، میان فقهاء و حقوقدانان اختلاف نظر است که حتی در صورت ارجحیّت نظریه عقد بودن شرکت سهامی، مشکل تطبیق این شرکت با شرکت های فقهی، بوجود می آید. ...  بیشتر

سیاست جنایی ایران در قبال بزهکاری اطفال و نوجوانان با نگاهی تطبیقی به حقوق انگلیس

فرزانه رادمهر؛ علی رضوانی؛ حمید مسجدسرایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 اسفند 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.28511.3386

چکیده
  رسیدگی به جرائم اطفال و نوجوانان موجب می شود قانونگذار از آنان حمایت های ویژه ای نماید، لذا رسیدگی به بزهکاری این افراد مستلزم وجود نظام دادرسی ویژه ای است. به بیانی دیگر براساس اصول و قواعد حاکم بر حقوق کیفری اطفال و نوجوانان، سیستم دادرسی این افراد باید از سیستم های دیگر متمایز باشد. مطالعه تطبیقی دو کشور ایران و انگلیس نشان می دهد ...  بیشتر

منع استمتاع از زوجه صغیره، به استناد مخصص لبّی

فاطمه منظمی؛ مهدی موحدی محب

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 28 اسفند 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.27714.3313

چکیده
  نکاح صغیره، از یکسو با مقوله نکاح و از دیگرسو با حوزه حقوق اطفال، مرتبط و از این‌رو، مقتضی دقت مضاعف است. درنکاح صغیره، درعین اجماع بر حرمت آمیزش، استمتاعات غیر وطی ازقبیل تفخیذ، تقبیل و... حتی درشیرخوار جایز شمرده‌ شده است؛ که چه‌بسا مصداق کودک‌آزاری هم دانسته‌شود. نوشتار حاضر، به روش توصیفی‌تحلیلی، ضمن بررسی اقوال و ادله آن‌ها ...  بیشتر

واکاوی تعهد به درستکاری در حقوق قراردادهای نوردیک و نظام حقوق اسلامی و تمهید طرح آن در حقوق ایران

هدیه حبیبیان؛ علیرضا یزدانیان؛ مهراب داراب پور؛ سید محمدرضا آیتی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 13 اسفند 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2022.28305.3370

چکیده
  بطور متعارف طرفین یک قرارداد صرفاً متعهد به رعایت اصولی هستند که به صراحت در قرارداد درج گردیده است. به موازات نصوص قانونی، شروط قراردادی نیز عامل تعیین کننده نحوه رفتار متعاقدین هستند. با این حال، در دهه های اخیر، علمای حقوق در خصوص امکان به کارگیری اصول و هنجارهای نانوشته به منظور تغییر روابط قراردادی، بحث کرده اند. یکی ازمصادیق ...  بیشتر

معرفت‌شناسی نظریه توالد ذاتی شهید صدر

محمد حسین صفائی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 31 شهریور 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2021.23519.2883

چکیده
       در سال‌های اخیر و با ورود برخی از شاخه‌های فلسفه معاصر (مثل معرفت‌شناسی) به علوم دینی، لزوم به کارگیری این مبانی جدید در علم و معرفت دینی بیش‌ازپیش موردتوجه قرارگرفته است؛ اگرچه در اصول فقه نیز به‌عنوان یکی از علوم دینی تا حدودی به توجیه معرفتی پرداخته‌شده اما این موارد به‌صورت تفصیلی مورد ارزیابی قرار نگرفته و یا ...  بیشتر

بررسی تطبیقی امکان تعمیم شیوه های خاص جبران خسارت در اسناد بین المللی به حقوق ایران

محمدمهدی معصومی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 28 اسفند 1402

https://doi.org/10.22075/feqh.2023.28381.3380

چکیده
  در حقوق داخلی ، برخی از شیوه های جبران خسارت ناشی از نقض تعهدات قراردادی همچون الزام به اجرای تعهد ، فسخ قرارداد و مطالبه خسارت با آنچه در اسناد بین المللی مقرر شده است مشترک هستند. لیکن برخی از شیوه های موجود در این اسناد در حقوق ایران راه نداشته و خاص آن ها می باشند. جریمه قضایی ، پرداخت بهره ، تقلیل ثمن و بازفروش کالا از این قبیل اند. ...  بیشتر